Ѓумбир, мед и лимон

Рецепт за една шолја

• Излупи парче свеж ѓумбир од 2 до 3 сантиметри и исечи го на тенки парчиња. Може и половина лажичка ѓумбир во прав.
• Вари го ѓумбирот во шолја вода околу 10 минути, па процеди.
• Додај сок од половина лимон.
• Кога напитокот ќе се олади толку што може да се пие, додај една до две лажички мед.

Медот го додавам последен, во напиток што може да се пие, а не во врела вода, бидејќи топлината ги уништува ензимите во него.

За настинка и кашлица

Од трите состојки, медот е најпроверен. Според прегледот на Cochrane, медот веројатно ја ублажува кашлицата кај деца постари од една година, а британската здравствена служба NHS топол напиток од лимон и мед го наведува како домашна нега за кашлица. Повеќе има во мед за кашлица.

За ѓумбирот и настинката нема добри испитувања. Американскиот институт NCCIH пишува дека ѓумбирот традиционално се користел и за грип, но истражувањата што ги наведува се за мачнина, менструални болки и болки во колената, не за настинка.

За имунитет

Лимонот го носи витаминот Ц. Cochrane ги собрал испитувањата за витамин Ц и настинка, со над 11.000 луѓе. Кога витамин Ц се зема секој ден, кај повеќето луѓе не го намалува бројот на настинки, туку само малку ги скратува: за околу 8% кај возрасните и 14% кај децата. Ако почнеш да го земаш откако веќе си настинал, нема постојан ефект.

Во тие испитувања дозата беше најмалку 200 мг витамин Ц на ден. Сокот од половина лимон има околу 9 мг, па шолјата чај не е доза витамин Ц.

За слабеење

„Ѓумбир, мед и лимон за слабеење“ се пребарува често, но за овој напиток нема ниту едно испитување. Еден преглед од 2019 година собрал 14 мали испитувања со 473 луѓе со вишок килограми, во кои ѓумбирот земен како додаток малку ја намалил телесната тежина. Тоа беа додатоци, а не чај со мед.

Медот, пак, додава калории. Лажичка мед има околу 21 калорија, а супена лажица околу 64. Неколку шолји на ден се собираат. Повеќе има во колку калории има медот.

Во бременост

За мачнина во бременост ѓумбирот има најмногу докази. Преглед на 12 испитувања со 1.278 трудници покажал дека ја ублажува мачнината, а повраќањето не го намалил значајно. Квалитетот на доказите е слаб. NHS советува храна и пијалаци со ѓумбир, а пред додатоци со ѓумбир да се праша фармацевт.

За доењето NCCIH пишува дека малку се знае дали ѓумбирот е безбеден.

Кога да внимаваш

• Ѓумбирот може да предизвика нелагодност во стомакот, горушица, пролив и иритација во устата и грлото.
• Ако пиеш лекови, прашај го лекарот пред да земаш ѓумбир како додаток, бидејќи некои билки и лекови не одат заедно.
• Мед не се дава на бебиња помали од 12 месеци. Повеќе има во мед за деца.
• Ако имаш дијабетес, медот во чајот се брои како шеќер. Види мед и дијабетес.
• Ако кашлицата трае подолго од три недели или брзо се влошува, оди на лекар.

Кој мед

За чај е добар секој чист мед. Мојот ливадски мед од Дивље е суров и незагреан, па го ставам во млака шолја за да остане таков.

Извори

• NHS: кашлица (домашна нега и кога на лекар)
• NHS: мачнина и повраќање во бременост
• NCCIH: ѓумбир, корисност и безбедност
• Cochrane: мед за акутна кашлица кај деца (2018)
• Hemilä и Chalker, витамин Ц за спречување и лекување настинка, Cochrane, 2013
• Viljoen и соработници, ѓумбир за мачнина и повраќање во бременост, Nutrition Journal, 2014
• Maharlouei и соработници, ѓумбир и телесна тежина, Crit Rev Food Sci Nutr, 2019
• USDA FoodData Central: сок од лимон, 167747

Прочитај и: Мед за кашлица · Колку калории има медот · Мед за деца