Како да препознаеш вистински мед

Зошто воопшто прашуваме

Меѓу 2021 и 2022 година Европската унија го провери медот што влегува преку нејзините граници. Од 320 примероци, кај 147, значи 46%, имало сомнеж дека се разредени со шеќерен сируп, најчесто од ориз, пченица или шеќерна репка. Резултатите ги објави Европската комисија во март 2023.

Тоа беше увозен мед за ЕУ, а не медот од македонските пазари. Сепак покажува дека сирупот лесно поминува како мед.

Домашните тестови

Според тестот со чаша вода, вистинскиот мед паѓа на дното како грутка, а лажниот се раствора. Сирупите денес се прават со иста густина како медот, па и тие паѓаат на дното.

Со кибритот е слично. Кибритче натопено во чист мед наводно ќе се запали. Дали ќе се запали, одлучува влагата, а таа варира и кај сосема вистински мед.

Капката на палецот или на хартија покажува само колку е густ медот. Свежиот и багремовиот знаат да бидат редки, а сирупот може да се згусне колку што сака тој што го прави.

Овие тестови фаќаат само груб фалсификат, на пример мед разреден со вода. Добро направениот ги поминува без проблем.

Што да провериш наместо нив

Дали се стврднува

Речиси секој вистински мед кристализира, за неколку недели или за неколку месеци. Брзината зависи од тоа колку фруктоза има во однос на гликоза. Медот од сончоглед и од репка се стврднува брзо, а багремовиот може да стои течен и подолго од една година.

Самата кристализација не е доказ. Но мед што со години стои бистар, а не е багремов, најчесто е загреван и филтриран. Тоа е доволна причина да го прашаш продавачот. Како да го вратиш стврднатиот мед течен има во кристализиран мед.

Колку чини

Пчеларот плаќа кошници, лекови за пчелите, тегли и гориво, а кошницата дава онолку колку што дозволила сезоната. Кога мед се продава многу поевтино од тоа што го бараат пчеларите околу тебе, запрашај се како. Колку чини мед во 2026 и од што зависи цената има во цена на мед.

Кој го точел

Пчелар што го става своето име и телефон на теглата и ти кажува каде му се кошниците и кога точел, лично одговара за тоа што го продава.

Лабораториска анализа

Само таа е вистински доказ. Европскиот стандард за мед (Директива 2001/110/ЕЗ) ги пропишува границите што ги мери лабораторијата:

• Влага најмногу 20%. Со повеќе вода медот може да ферментира.
• HMF најмногу 40 mg/kg. Расте кога медот се загрева или стои долго.
• Дијастазна активност најмалку 8. Тоа се ензимите од пчелата, а топлината ги уништува.
• Сахароза најмногу 5 g на 100 g, а кај багремовиот до 10 g. Повеќе од тоа може да значи дека пчелите биле хранети со шеќер.
• Електрична спроводливост до 0,8 mS/cm кај цветниот мед. Медликовиот и костеновиот се над таа граница, па по неа се разликуваат видовите.

Од овие бројки гледаш дали медот е свеж и незагреван. Вешто направен сируп понекогаш ги поминува и нив, па за него постојат посебни, поскапи анализи (изотопска и NMR), што ги работат само некои лаборатории.

Мојот мед

Мојот е ливадски мед од кошниците кај Дивље. Не го загревам, не додавам ништо и се стврднува како што треба. Анализа сè уште немам објавено. Кога ќе ја добијам, бројките одат на почетната страница.

Ако сакаш да прашаш нешто пред да нарачаш, јави ми се.

Прочитај и: Која е разликата меѓу ливадски, багремов и шумски мед